فرهنگ غذایی | کنیا | قسمت اول

کنیا که در ساحل شرقی آفریقا واقع است، سرزمینی از چشم اندازهای نفس گیر، حیات وحش متنوع و فرهنگ های غنی و پیچیده می باشد. از خیابان های شلوغ «نایروبی» (Nairobi) گرفته تا سواحل آرام «مومباسا» (Mombasa) و از «دره کافتی بزرگ» (Great Rift Valley) گرفته تا قله های برفی «کوه کنیا» (Mount Kenya)، کنیا دارای سنت های مختلف است و از کشورهای گوناگونی تاثیر گرفته. اما این کشور ورای زیبایی طبیعی و فرهنگ های پرطراوتش، تجربه قابل توجه دیگری را هم ارائه می دهد که اغلب نادیده گرفته می شود که آن، دنیای غذایی فوق العاده اش است.

غذا در کنیا فقط برای تغذیه نیست، بلکه نوعی بیان و عامل وحدت بخش برای اجتماع های گوناگون این کشور هم است. چه صرف «گوشت کبابی» (nyama choma) با دوستان مدنظرمان باشد و چه آسایش و سادگی یک بشقاب «اوگالی» (ugali)، با غذا می توانیم پیچیدگی ها و لذت های زندگی کنیایی را درک کنیم. غذا با آداب و رسوم ها، جشنواره ها و فعالیت های روزانه این کشور آمیخته شده و داستانی را تعریف می کند که به تنهایی از پس کلمات برنمی آید. به دنیای غذایی غنی و متنوع کنیا خوش آمدید.

 

عوامل تاثیرگذار تاریخی بر فرهنگ غذایی کنیا

برای درک چشم انداز غذایی کنیا باید به لایه های تاریخی تشکیل دهنده این کشور نفوذ کنیم. فرهنگ غذایی کنیا تنها محصول دستپخت های بومی و مواد غذایی محلی نیست، بلکه روایت جذابی از تاثیرهای خارجی، بازرگانی و استعمار هم می باشد. از ادویه جات هندی گرفته تا مسیرهای تجاری و میراث استعمار بریتانیا، تکامل غذایی کنیا را در بستر زمینه تاریخی آن می توانیم ببینیم.

 

تاثیر هندی

یکی از چشمگیرترین تاثیرها بر فرهنگ غذایی کنیا از سمت هند می آید. کارگرهای هندی که برای کار روی پروژه های راه آهن استعماری بریتانیا در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم به کنیا آمدند، فرهنگ غذایی هند را هم با خود به این کشور آوردند؛ غذاهایی که خانه ای دائمی در کنیا پیدا کردند. غذاهایی مثل «چاپاتی» (نان تخت)، «بریانی» (biryani) و انواع متفاوت خورش کاری در رژیم غذایی کنیا ادغام شده اند. سمبوسه که با گوشت یا سبزیجات پر می شود، از اسنک های غالبی در این کشور است که ریشه در شبه قاره هند دارد.

 

تاثیر عربی

بسیار قبلتر از ورود بریتانیایی ها و هندی ها به کنیا، این بازرگانان عرب بودند که در امتداد ساحل شرق آفریقا دریانوردی و با اجتماع های محلی تجارت می کردند. منطقه ساحلی کنیا، مخصوصا در شهرهایی مثل مومباسا، این تاثیر عربی را به خوبی نشان می دهند. این بازرگانان با معرفی ادویه جاتی مثل هل، میخک صدپر و دارچین به کنیا، به غذاهای محلی غنا بخشیدند. غذاهایی مثل پلو و «بریانی سواحلی» (Swahili biryani) گواهی بر این تاثیر بر فرهنگ غذایی کنیا هستند.

 

میراث استعمار بریتانیا

دوره استعمار بریتانیا هم تاثیر خود را بر فرهنگ غذایی کنیا گذاشت، اما این تاثیر در زمینه ادویه جات نبود. بریتانیایی ها روش های کشاورزی و محصولاتی مثل چای و قهوه را به کنیا معرفی کردند که در حال حاضر از صادرات مهم این کشور هستند. سنت چای عصرانه هم در کنیا باقی مانده، اما با سلیقه ها و مواد اولیه محلی به سازگاری رسیده است. علاوه بر آن، غذاهای پخته انگلیسی مثل اسکون و کیک هم به آشپزخانه ها و کافه های کنیایی رسیده اند.

 

پایه های بومی

با وجود قابل توجه بودن تاثیرهای خارجی، پایه های فرهنگ غذایی کنیا به غذاها و روش های آشپزی بومی برمی گردد. ذرت، ارزن و سورگوم دورنگ قرن هاست که از دانه های غالب کنیا هستند و اغلب در قالب غذاهای هلیم مانندی مثل اوگالی آماده می شوند. گوشت، به ویژه گوشت گاو، بز و مرغ، معمولا به صورت کبابی یا آبپز درست می شود که این موضوع را در غذاهایی مثل گوشت کبابی و «سوکوما ویکی» (Sukuma wiki) می بینیم؛ سوکوما ویکی غذایی متشکل از کلم سبز است که معمولا در قالب یک خوراک فرعی سرو می شود.

 

سمفونی طعم ها

زیبایی فرهنگ غذایی کنیا در توانایی آن در جذب تاثیرهای گوناگون و در عین حال، حفظ هویت اصلی اش نهفته است. در این سمفونی طعم ها، هر تاثیر تاریخی یک نُت را اجرا می کند، اما قطعه کلی به صورت منحصر به فردی کنیایی است. از تندی کاری سواحلی گرفته تا ملایمت تسلی بخش اوگالی، هر غذا داستانی از مهاجرت، تجارت و مبادلات فرهنگی را تعریف می کند. چشیدن غذای کنیایی می تواند شما را با تاریخ غنی اش بیشتر آشنا کند؛ تاریخی که به یک اندازه پیچیده و لذیذ است.

 

قسمت اول فرهنگ غذایی کنیا به پایان رسید. بخش های دیگر فرهنگ غذایی این کشور را در قسمت بعدی مطالعه فرمایید.