مرسدس بنز | کارل بنز | گوتلیب دایملر | مفاخر | آلمان | قسمت اول

«مرسدس بنز» (Mercedes‑Benz) قدیمی ترین خودروساز جهان است. در سال 1886 «کارل بنز» خودروی انقلابی خود را ثبت اختراع کرد و «گوتلیب دایملر» اولین کالسکه چهارچرخ موتوری خود را توسعه داد. از آن زمان صنعت خودروسازی بارها تغییر و تحولات شگرفی را به خود دیده که مرسدس بنز نقش قابل توجهی در این نوآوری ها داشته است. در این سلسله مطالب با تاریخچه این خودروساز 140 ساله و برترین محصولات آن آشنا می شویم.

 

اختراع اتومبیل

در پایان قرن نوزدهم فرصت خلق یک فناوری نوآورانه در زمینه جابجایی مهیا شده بود که آن اتومبیل بود. این محصول توسط یک شرکت صنعتی بزرگ تولید نمی شد، بلکه دو آینده نگر در جنوب غرب آلمان اختراع آن را پیش می بردند: کارل بنز در شهر مانهایم و گوتلیب دایملر در شهر کانشتات در نزدیکی اشتوتگارت. البته این دو خودروساز یکدیگر را از نزدیک نمی شناختند و مستقل از یکدیگر فعالیت می کردند. با این وجود هر دوی آن ها موفق شدند تا رویای یک وسیله نقلیه شخصی با موتور درون‌سوز خود را در یک سال تحقق بخشند. بنز اتومبیل را اختراع و در 29 ژانویه 1886 سند ثبت اختراعی را برای یک وسیله نقلیه سه چرخ با موتور گازی دریافت کرد. دایملر هم در همین سال موتور چهارزمانه ای که با «ویلهلم مایباخ» توسعه داده بود را در یک کالسکه موتوری نصب نمود تا اولین اتومبیل چهارچرخ موتوری به وجود آید. همسر کارل، «برتا بنز»، شاید اولی کسی بود که کاربرد اتومبیل را به خوبی نشان داد: او در خودروی «بنز پتنت-موتورواگن» در سال 1888 از مانهایم به فورتسهایم سفر کرد. این سفر که در آن زمان به شهرت زیادی رسید، رویدادی کلیدی در اثبات کارایی خودرو بعنوان یک وسیله نقلیه بود.

 

تولید انبوه خودرو و پیدایش ماشین های مسابقه ای

صنعت خودروسازی در دهه 1890 دوران بسیار موفقی را می گذراند و هر دو شرکت فعال در این حوزه هم در حال رشد بودند. «شرکت بنز» (Benz & Cie.) به بزرگترین خودروساز آن زمان تبدیل شد و در سال 1899 به یک شرکت عمومی با مسئولیت محدود تغییر کاربری داد. از طرفی دیگر، «دایملر موتورن گسلشافت» (Daimler-Motoren-Gesellschaft یا DMG) در سال 1890 تاسیس شد. DMG در ابتدا تمرکز خود را روی بازارهای بین المللی گذاشت. این دو شرکت جوان با اختراع های متعدد قدرت خود را نشان دادند.

اولین خودروی تولید انبوه، «بنز ولو» (Benz Velo)، در سال 1894 به بازار عرضه شد و مجموعا حدود 1200 واحد از آن در اختیار علاقه مندان قرار گرفت. بنز ولو مقیاس تولیدات صنعت خودروسازی را به سطح دیگری رساند. البته چندین نسخه متفاوت از بنز ولو علاوه بر خودروی شخصی تولید گشت و این محصولات شامل اتوبوس، وانت و ون می شدند. در همین سال اولین مسابقه اتومبیل‌رانی هم برگزار شد که شرکت کنندگان آن باید مسافتی 12 کیلومتری از پاریس تا روآن را طی می کردند. برنده این مسابقه ای، اتومبیلی با موتور دایملر بود. یک سال بعد شاهد اولین مسابقه اتومبیل‌رانی زمان‌دار جهان هم بودیم که شرکت کنندگان در آن باید از پاریس به بوردو می رفتند و سپس همان مسیر را برمی گشتند. برنده این مسابقه با مسافت حدودا 1200 کیلومتری بار دیگر ماشینی با موتور دایملر بود.

 

اولین خودروی مرسدس

برند مرسدس در یک مسابقه اتومبیل‌رانی در سال 1900 متولد شد. شریک فروش دایملر، «امیل یلنیک»، خواهان ساخت یک اتومبیل نوآورانه و قدرتمند بود. او می خواست تا برنده مسابقات اتومبیل‌رانی شود و از این راه فروش محصولات خود را افزایش دهد. نتیجه این موضوع، خلق «مرسدس 35 پی‌اس» (Mercedes 35 PS) بود. این ماشین اولین اتومبیل مدرن تاریخ درنظر گرفته می شود. دختر یلنیک، مرسدس نام داشت و او به همین خاطر اسم این خودرو را به این صورت تعیین کرد. متاسفانه گوتلیب دایملر در 6 مارچ 1900 در سن 65 سالگی از دنیا رفت و نتوانست شاهد موفقیت این اتومبیل باشد.

قرن بیستم با خوشبینی اقتصادی همراه بود. شرکت DMG در همین سال زمینی را در اشتوتگارت خریداری کرد تا کارخانه جدیدی را در آن تاسیس کند. بعد از نابودی کارخانه اولیه کانشتات در جون 1903 طی یک آتش سوزی، ساخت کارخانه جدید در اشتوتگارت با سرعت انجام و این کارخانه در دسامبر 1903 موفق به تولید اولین خودروهای خود شد. شرکت بنز هم کارخانه دیگری را در مانهایم چند سال بعد از این وقایع تاسیس نمود. در این دهه خودروهای مرسدس و بنز در مسابقات اتومبیل‌رانی موفقیت های زیادی را تجربه کردند.

 

ماشین های مسابقه ای و جنگ جهانی اول

رکوردهای ثبت شده توسط ماشین مسابقه ای «بنز بلیتزن» (Blitzen-Benz) خیره کننده بودند. اولین نسخه این خودرو در سال 1909 عرضه شد. «باب بورمان» در 23 آپریل 1911 با بنز بلیتزن توانست تا مسافتی بیش از یک مایل (1.6 کیلومتر) را در شهر دیتونا بیچ آمریکا با میانگین سرعت 228.1 کیلومتر بر ساعت طی کند تا رکورد بالاترین سرعت روی زمین، هوا و یا دریا را بشکند. DMG هم با مرسدس به موفقیت های قابل توجهی مثل قهرمانی در مسابقه جایزه بزرگ فرانسه در سال 1914 رسید که در آن زمان مهم ترین مسابقه اتومبیل‌رانی بین المللی بود. هر دو شرکت طیف مدل های خودروی خود را گسترش دادند و از ماشین های کوچک مثل Benz 8/18 PS و Mercedes 8/18 PS گرفته تا مدل های پیشروی جدید، گزینه های زیادی را به مشتریان ارائه می دادند.

همه چیز با آغاز جنگ جهانی اول تغییر کرد. دو شرکت بنز و DMG حالا به بزرگترین تولیدکنندگان موتور هواپیما در آلمان تبدیل شدند. DMG کارخانه جدیدی را در شهر زیندلفینگن در سال 1915 تاسیس کرد که پیدایش مرسدس-بنز امروزی ریشه در همین کارخانه دارد. پس از پایان جنگ هر دو شرکت مانند سایر شرکت های فعال در صنعت خودروسازی آلمان با چالش های قابل توجهی روبرو شدند. تغییر کاربری به یک مدل اقتصادی شهروندمحور به دلیل تورم بالا امری دشوار بود و هنوز در این زمان خودروهای سواری مدرن در دست توسعه قرار نگرفته بودند.

 

ادغام دو شرکت

شرایط اقتصادی سخت در ابتدای دهه 1920 مستلزم خلاقیت کارآفرینانه بود. برای مثال، DMG گاهی مبلمان، دوچرخه و ماشین تحریر تولید می کرد تا از ظرفیت های تولید فعلی خود نهایت بهره را ببرد. این شرکت در اوج دوران ابرتورم آلمان پول اضطراری خود را چاپ کرد تا تراکنش های مالی اش ادامه یابند. دو شرکت DMG و بنز نهایت تلاش خود را کردند تا از لحاظ مالی با مشکلات زیادی مواجه نشوند. مرسدس در سال 1921 اولین خودروی سواری با موتور سوپرشارژشده را برای افزایش کارایی و بهینگی وارد بازار کرد. بنز «موتور دیزل محفظه پیش احتراق» (pre-chamber diesel engine) را برای تولید انبوه آماده و اولین وانت دیزل تولید انبوه را در سال 1924 عرضه کرد. این دو شرکت در این دهه باز هم در مسابقات اتومبیل‌رانی درخشیدند: مرسدس دوبار مسابقه Targa Florio را برد و بنز اولین ماشین مسابقه ای قطره‌شکل که از لحاظ آیرودینامیک محصولی انقلابی بود را در سال 1923 عرضه کرد.

بنز و DMG در سال 1924 تصمیم گرفتند با یکدیگر همکاری نزدیک تری داشته باشند که این اولین قدم در راستای ادغام این دو غول خودروسازی بود. نتیجه این همکاری یک سال بعد با ثبت اختراع نشان بازرگانی مشترک این دو شرکت رقم خورد و در سال 1926 «دایملر-بنز آگ» (Daimler-Benz AG) تاسیس شد. اولین محصول بزرگ این شرکت ادغامی مدل Type S بود که در سال 1927 تولید گشت. ماشین های سری S از Type S گرفته تا «مرسدس-بنز SSKL» تا سال های بالاترین استانداردهای ماشین های ورزشی و مسابقه ای را در اختیار داشتند. از لحاظ فرایندهای تولید هم شاهد تغییر و تحولاتی بودیم. برای مثال در سال 1928 در کارخانه زیندلفینگن قطعات بدنه خودرو با پرسکاری کشش عمیق برای اولین بار در مقیاس صنعتی به تولید انبوه رسیدند. ویلهم مایباخ که نزدیک ترین همراه کارل بنز و گوتلیب دایملر بود، در سال 1929 در حالی از دنیا رفت که خود بنز نیز در ماه های ابتدایی این سال چشم از جهان فرو بسته بود.

 

ادامه بحران های اقتصادی

رکود بزرگ یک بحران اقتصادی جهانی بود که در سال 1929 آغاز شد و تا سال 1939 ادامه داشت. این بحران بشدت دایملر-بنز را تحت تاثیر خود قرار داد و این شرکت مجبور شد که تا پایان سال 1932 با اخراج بسیاری از کارکنان خود، تعداد کلی کارمندانش را به نصف تعداد کارمندانش در سال 1927 برساند. «مرسدس-بنز ۷۷۰» که به نام «مرسدس بزرگ» هم شناخته می شد، یکی از خودروهای مهم این شرکت ادغامی در این دوره دشوار بود. این خودروی بسیار لوکسی بود و از این رو قیمت بالایی هم داشت، اما کسانی که بودجه کمتری داشتند هم می توانستند با تهیه «مرسدس-بنز 170» ماشینی را سوار شوند که ترمز هیدرولیکی و سامانه تعلیق مستقل دارد. در زمینه وسایل نقلیه تجاری (یعنی خوروهایی که از آن های برای حمل و نقل بار استفاده می شود) هم شاهد نوآوری های متعددی بودیم. مرسدس-بنز دائما در حال توسعه طیف محصولاتی بود که تولید می کرد. این شرکت مفاهیم ابتکاری مثل موتور عقب را در «مرسدس-بنز 130» بکار گرفت و در «مرسدس-بنز ۲۶۰ دی» اولین موتور دیزل در یک ماشین سواری تولید انبوه را تعبیه کرد. البته از ماشین های رویایی لوکس این برند مثل «مرسدس-بنز ۵۴۰کی» هم نمی توان گذشت.

در بخش مسابقات اتومبیل‌رانی، «رودلف کاراسیولا» (Rudolf Caracciola) در سال 1931 با پیروزی در مسابقه «هزاران مایل» (Mille Miglia) ایتالیا درخشید. او در این مسابقه سوار یک مرسدس-بنز SSKL بود، اما به ستاره دوران «پیکان های نقره ای» (Silver Arrows) هم تبدیل شد؛ پیکان های نقره ای عبارتی است که برای اشاره به ماشین های مسابقه ای نقره ای رنگ دو شرکت مرسدس-بنز و «اتو یونیون» (Auto Union) بین سال های 1934 تا 1939 استفاده می شد. کاراسیولا در سال های 1935 و 1937 فاتح مسابقات جایزه بزرگ اروپا شد و چندین رکورد سرعت را به نام خود ثبت کرد. او در سال 1938 توانست با اتومبیل آزمایشی «مرسدس-بنز دبلیو125 رکوردواگن» (Mercedes-Benz W125 Rekordwagen) به حداکثر سرعت 432.7 کیلومتر بر ساعت در یک جاده عمومی برسد؛ رکوردی که تا 80 سال پابرجا باقی ماند تا سرانجام در سال 2017 با استفاده از یکی از اتومبیل های شرکت «کونیگزگ» شکسته شود. دایملر-بنز در پایان این دهه تولیدات محصولات دفاعی خود را افزایش داد. با آغاز جنگ جهانی دوم در سال 1939، طیف مدل های وسایل نقلیه و موتورهای این شرکت با تغییرات بیشتری همراه شد.