سینکو دی مایو (مکزیک)
«سینکو دی مایو» (Cinco de Mayo) تنها بهانه ای برای خوردن ناچوز، تاکو و نوشیدنی های مخصوص مکزیکی نیست. این رویداد تاریخچه جالب توجهی دارد که فرهنگ، غرور و ارزش های مکزیک و مردم آن را به جهانیان انتقال می دهد. در ادامه این مطلب با این مراسم و ویژگی های متمایزکننده آن بیشتر آشنا می شویم.
اهمیت سینکو دی مایو
سینکو دی مایو پیروزی غیرمنتظره مکزیک بر فرانسه در «نبرد پوئبلا» در تاریخ 5 می 1862 را جشن می گیرد. کشمکش ها میان این دو کشور از یک سال قبل شروع شده بود: رئیس جمهور وقت مکزیک، «بنیتو خوارز»، پرداخت بدهی های خارجی این کشور را به حالت تعلیق درآورده بود که این موضوع به اعزام نیروهای فرانسوی توسط «ناپلئون سوم» به این کشور برای حمله به آن منجر شد. پیروزی در پوئبلا به نیروهای مکزیک انگیزه و انرژی مضاعفی داد، اما اثرش کوتاه مدت بود و فرانسه در ادامه با اشغال مکزیک، «فردیناند ماکسیمیلیان یوزف» را بعنوان امپراتور آن انتصاب کرد. نیروهای نظامی جمهوری جدید مکزیک در سال 1867 فرانسوی ها را بیرون راندند، ماکسیمیلیان اول را اعدام کردند و کنترل کشور خود را دوباره پس گرفتند.
سینکو دی مایو در کجا و در چه زمانی جشن گرفته می شود؟
از آنجایی که نبرد پوئبلا در 5 می رخ داده بود، سینکو دی مایو هم همه ساله در این تاریخ برگزار می شود. خود عبارت سینکو دی مایو در زبان اسپانیایی به معنی «5 می» است. این روز در ایالت پوئبلای مکزیک با رژه، سخنرانی و بازآفرینی نبرد سال 1862 جشن گرفته می شود، اما بقیه بخش های این کشور آنچنان به این رویداد توجه نمی کنند. در اواسط قرن بیستم جشن گرفتن سینکو دی مایو میان مهاجران مکزیکی حاضر در آمریکا و آمریکایی هایی مکزیکی الاصل به راهی برای نشان دادن افتخار آن ها به میراث مکزیکی شان تبدیل شد. شهرهای آمریکا که مراسم های سینکو دی مایوی قابل توجهی در آن ها برگزار می شوند، شامل لس آنجلس، دنور و واشینگتن دی. سی. هستند.
تاریخچه سینکو دی مایو در آمریکا
سینکو دی ماید از زمان شروعش در سال 1863 در کالیفرنیا جشن گرفته می شد. مکزیکی ها و آمریکایی های این ایالت در سال اول به یاد سالگرد نبرد پوئبلا گرد هم آمدند و از آن برای جمع آوری پول و سربازگیری برای کمک به آن دسته از افرادی استفاده کردند که همچنان تحت رهبری خوارز علیه فرانسوی ها می جنگیدند. پیروان «پورفیریو دیاز»، دیکتاتور مکزیک از سال 1876 تا 1911 و یکی از ژنرال های نبرد پوئبلا، که در جنوب آمریکا در تبعید به سر می بردند، به جشن گرفتن این رویداد ادامه دادند.
این جشن به مرور به فستیوالی برای مکزیکی ها و آمریکایی-مکزیکی ها در سرتاسر آمریکا تبدیل شد و نقشی در توسعه جنبش حقوق مدنی آمریکایی-مکزیکی ها داشت؛ جنبشی که در دهه 1940 آغاز شده بود. خیلی از فعالان حقوق مدنی سینکو دی مایو را منبع غرور و افتخار خود می دانستند. البته به نظر می آید که این پیام غرور فرهنگی در طول زمان گم شده است. این رویداد در دهه های 1970 و 1980 در آمریکا فراگیر شد. تولیدکنندگان نوشیدنی های مختلف که به دلیل محبوبیت رو به افزایش رستوران های مکزیکی به دنبال راهی برای جذب مصرف کنندگان به خود بودند، از این فستیوال بهره بردند. از دهه 1990 به بعد، همین مصرف نوشیدنی و خوشی های دیگر بود که از سینکو دی مایو برای بیشتر مردم باقی ماند.
سینکو دی مایو به چه شکل هایی جشن گرفته می شود؟
در ایالت پوئبلای مکزیک این رویداد با بازآفرینی های تاریخی نبرد پوئبلا، رژه، موسیقی ماریاچی، لباس های رنگارنگ و آتش بازی جشن گرفته می شود. اما برای خیلی از مکزیکی ها این روز با روزهای دیگر تفاوتی ندارد و از آنجایی که سینکو دی مایو یک روز تعطیل فدرال در این کشور نیست، اداره ها، بانک ها و فروشگاه ها در این روز باز باقی می مانند. همانطور که پیشتر به آن اشاره کردیم، مراسم های این روز بیشتر در آمریکا برگزار می شوند. در بعضی از شهرهای بزرگ آمریکا مثل لس آنجلس، سان فرانسیسکو و شیکاگو، بعضی از مردم، به خصوص آن هایی که اجدادشان در پوئبلا زندگی می کردند، مراسم های این روز را به رقص، ادبیات و فرهنگ غذایی پوئبلا اختصاص می دهند. بعضی از گروه های فولکلور مکزیکی در شهر نیویورک سینکو دی مایو را فرصت خوبی برای جلب توجه به رویدادهای تاریخی و فرهنگ منطقه پوئبلا می دانند. این اقدامات ظاهرا پاسخ هایی به تجاری شدت این جشن هستند.
رئیس جمهورهای آمریکا هم معمولا این روز را جشن می گیرند که از نمونه های این موضوع می توان به میزبانی جو و جیل بایدن از بانوی اول وقت مکزیک، «بیتریس گوتیرز مولر» (Beatriz Gutierrez Muller)، در سال 2022 اشاره کرد. کاخ سفید اغلب در سال های دیگر هم به شکل های مختلف این روز را جشن گرفته و نقش میزبانی آن را عهده دار بوده است. البته دونالد ترامپ در سال 2017 این سنت که جرج دابلیو. بوش 16 سال پیش از آن بنا نهاده بود را کنار گذاشت و کاخ سفید در آن سال میزبان جشن سینکو دی مایو نبود.
غذاهای سینکو دی مایو
سینکو دی مایو با اینکه غذای مکزیکی مخصوصی ندارد، اما همچنان می توان در این روز کنار هم جمع شد و سنت های غذایی مکزیک و پوئبلا را گرامی داشت. استفاده از سس «موله پوبلانو» (mole poblano) که ریشه در پوئبلا دارد، انتخاب خوبی برای ضیافت های سینکو دی مایوست. «چالوپا» (نوعی تورتیای سوخاری کوچک)، برنج، سالاد «نوپالیتو» (nopalitos)، «لوبیای آبپز و کوبیده مکزیکی» (refried beans) و «مولوته موزی» (molote de plátano) از جمله غذاهایی هستند که می توان با این سس نوش جان کرد؛ بیشتر این موارد از غذاهای اصیل مکزیکی هستند. «آگوا فرسکا» (agua fresca) بعنوان نوشیدنی هم گزینه بسیار خوبی برای این فستیوال است.