بهترین پنیرهای جهان | جوایز | اروپا

«جوایز بهترین پنیرهای جهان» (World Cheese Awards یا WCA) برترین رقابت بین المللی پنیر است که سالانه هزاران شرکت کننده را از سرتاسر جهان به خود جذب می کند. این مراسم که توسط ژورنال بریتانیایی Guild of Fine Food برگزار می شود، سکویی برای تولیدکنندگان پنیر، خرده فروشی ها، خریداران و کارشناسان صنعت پنیر است تا بهترین پنیرهای جهان را به دیگران نشان دهند و آن ها را ارزیابی کنند.

این رویداد نه تنها مهارت پنیرسازان را در معرض نمایش قرار می دهد، بلکه جایی برای تبلیغ و ترویج گردشگری غذایی، میراث فرهنگی و نوآوری ها در زمینه تولیدات لبنی است. در جوایز بهترین پنیرهای جهان سالانه بیش از 5 هزار پنیر توسط هیئتی از کارشناسان بین المللی مورد قضاوت قرار می گیرند. این رقابت در سال های اخیر به میزان قابل توجهی رشد پیدا کرده و دوره سال 2025 آن با رکورد بی سابقه 5244 شرکت کننده از 46 کشور، بزرگترین دوره آن بود.

 

تاریخچه

تاریخچه جوایز بهترین پنیرهای جهان به بیش از 3 دهه گذشته و سال 1988 برمی گردد و درنتیجه تا به حال 37 دوره از این مراسم تا به حال برگزار شده است. این رویداد همانطور که پیشتر به آن اشاره شد، توسط سازمان Guild of Fine Food سازماندهی می شود و هدف آن از ابتدا ترویج پنیر بوده است. در طی این سال ها WCA از یک گردهمایی نسبتا کوچک به یک فستیوال جهانی تبدیل شده. این رویداد سالانه شرکت کنندگانی را از بیش از 40 کشور به خود جذب می کند و با بکارگیری المان هایی چون فستیوال های متمرکز روی مصرف کنندگان و پوشش رسانه ای قابل توجه سعی دارد تا گستره محبوبیت خود را افزایش دهد. البته ژورنال برگزارکننده WCA برنامه های دیگری مثل «طعم عالی» (Great Taste) را هم سازماندهی می کند که این مراسم به صورت کلی روی برترین غذاها و نوشیدنی ها متمرکز است و به برندگان نشان های یک، دو و سه ستاره اعطا می کند.

مشخصا WCA در ابتدا با پدیده امروزی که با آن آشنا هستیم، تفاوت فراوانی از لحاظ میزان مقبولیت بین تولیدکنندگان پنیر داشت و درنتیجه افراد زیادی در آن شرکت نمی کردند. اما در دهه دوم قرن بیست و یکم وضعیت به تدریج تغییر کرد و این جشنواره به حدی از محبوبیت رسید که در بیشتر سال ها حداقل 3 هزار شرکت کننده در آن حضور می یافتند. یکی از شاخص ترین دستاوردهای WCA به دوره سال 2023 آن مربوط می شود: در این دوره، پنیر Nidelven Blå از نروژ موفق شد تا برای سومین بار عنوان قهرمانی جهان را از آن خود کند. در سال گذشته پنیر گوسفندی نرمی از پرتغال برترین جایزه این رقابت را برد و در دوره سال جاری که برای اولین بار در سوئیس برگزار می شد، نمایندگان سوئیسی بر رقبای خود چیره شدند و رکوردها را شکستند که ششمین پیروزی یک پنیر گرویر یکی از این دستاوردها بود. این سیر تکاملی نشان دهنده این است که WCA با ترندهای جهانی مثل تمرکز بیشتر روی شیر خام و پایداری زیست محیطی سازگار شده و در عین حال چهارچوب قضاوت مشخصی را حفظ کرده تا همچنان معتبرترین جشنواره پنیر جهان باقی بماند.

این رویداد هر سال در شهر جدیدی برگزار می شود تا سنت های محلی تولید پنیر را جشن بگیرد. این رویکرد در اواخر دهه پایانی قرن پیشین آغاز شد و به رسیدن WCA به جایگاهی والا در میان فستیوال های غذایی و ارتقای اقتصاد مناطق میزبان کمک کرده است؛ در بخش بعدی به میزبان های پیشین و آتی این مراسم می پردازیم. همکاری با انجمن های لبنی و دولت های محلی باعث شده تا این رقابت هم در زمینه جذب گردشگر و هم ایجاد هیاهوی رسانه ای موفق عمل کند.

 

میزبان ها

یکی از ویژگی های شاخص مراسم جوایز بهترین پنیرهای جهان، تغییر محل میزبانی این فستیوال است تا کشورهای متفاوت فرصت این را پیدا کنند که میراث لبنی خود را نشان دهند. سازمان Guild of Fine Food هر دوره از این رقابت را در همکاری با یک سازمان محلی برگزار می کند و WCA اغلب در قالب بخشی از یک جشنواره بزرگتر برگزار می گردد. این استراتژی نه تنها به متنوع شدن رویداد کمک می کند، بلکه باعث می شود تا تولیدکنندگان پنیر از نقاط گوناگون جهان گرد هم بیایند و با یکدیگر در زمینه های مختلف همکاری کنند. دوره های اخیر این رقابت محبوبیت جهانی اش بین تولیدکنندگان پنیر را به خوبی نشان می دهد.

در سال 2023 این رویداد در شهر تروندهایم نروژ برگزار شد و درنهایت این خود نروژی ها بودند که موفق شدند مهم ترین جایزه آن را از آن خود کنند. WCA در سال 2024 به پرتغال رفت که در آن 4786 پنیر تحت قضاوت داوران قرار گرفتند؛ یک پنیر گوسفندی محلی در این دوره قهرمان شد. آخرین دوره این جشنواره در زمان نگارش این مطلب در شهر برن سوئیس در قالب جشن های آن با عنوان فستیوال «پایتخت پنیر» (Capital of Cheese) برگزار شد. این اولین باری بود که یک شهر سوئیسی وظیفه میزبانی از این رویداد را برعهده می گیرد و از این رو با مشارکت بسیار بالای تولیدکنندگان پنیر سوئیسی مواجه شدیم. پنیرهای شرکت کنندگان انگلیسی در زمان مقرر از گمرک خارج نشدند و درنتیجه هیچ شرکت کننده ای از این کشور در این دوره حاضر نبود. دوره بعدی WCA در شهر کوردوبای اسپانیا برگزار خواهد شد که به احتمال زیاد در آن شاهد به نمایش درآمدن محصولات ایبری چون پنیر مانچگو و تعداد دیگری از پنیرهای محافظت شده (از لحاظ جغرافیایی) خواهیم بود.

میزبان های پیشین این رقابت شامل شهرهای گوناگون در سرتاسر اروپا می شوند. با توجه به بریتانیایی بودن برگزارکننده این مراسم طبیعتا کشورهای بریتانیایی سهم بیشتری را از وظایف میزبانی آن در دهه های گذشته داشته اند. البته تا به حال تنها دو پنیر غیر اروپایی برنده جایزه اصلی WCA شده اند که آن ها به سال های 2009 و 2019 و پیروزی پنیرهای «سیندرلا» (Le Cendrillon) از پنیرساز کانادایی La Maison Alexis de Portneu و «روگ ریور بلو» (Rogue River Blue) از شرکت آمریکایی Rogue Creamery برمی گردند. تغییر مداوم محل برگزاری فستیوال باعث بهبود وضعیت اقتصادی شهرهای میزبان، حداقل برای مدت کوتاهی، می شود. میزبانان بر اساس میراث و زیربنای پنیرسازی خود انتخاب می شود و خود Guild of Fine Food معمولا امکان شرکت تولیدکنندگان پنیر از نقاط مختلف جهان، به خصوص از مناطق دورافتاده، را تسهیل می کند.

 

فرایند قضاوت

چنین رویدادی تنها در صورتی می تواند اعتماد پنیرسازان را به خود جلب کند که فرایند قضاوت بهترین پنیرهای آن عادلانه باشد. قضاوت برترین پنیرها معمولا در یک روز خاص در اواسط ماه نوامبر در جریان یک فستیوال چندروزه انجام می شود و هیئتی بین المللی متشکل از بیش از 250 متخصص در این انتخاب مشارکت می کنند؛ این کارشناسان شامل خرده فروشان، روزنامه نگاران، سرآشپزان و تولیدکنندگان پنیر از نزدیک به 40 کشور می شوند. هیئت های داوری بر اساس معیارهای سن، جنسیت و سطح تخصص به تعادل می رسند و برای اطمینان حاصل کردن از منصفانه بودن انتخابات با تغییر داوران در دوره های متفاوت هم روبرو هستیم.

داوران در قضاوت خود روی ویژگی های گوناگون پنیر مثل طعم، بافت و ظاهر تمرکز می کنند و آن ها بدون دانستن نام یا ریشه محصول نظر خود را ثبت می نمایند. جوایز پنیرهای برتر از برنز تا سوپرطلا متغیر هستند؛ در دوره آخر رقابت شاهد اعطای 110 نشان سوپرطلا بودیم که 14 پنیر برتر و برترین پنیر از میان آن ها انتخاب شدند. اگر دو پنیر امتیاز یکسانی را دریافت کنند، امتیازهای شدیدا مغایر با میانگین حذف می شوند. اگر بعد از این کار همچنان دو پنیر در جایگاه برابری قرار داشتند، پنیری که بیشترین امتیار حداکثری را دریافت کرده، در جایگاه بالاتر قرار می گیرد. از جوایز متنوع این مراسم هم می توان به دسته بندی هایی همچون بهترین پنیر شیر خام و بهترین پنیرساز زن اشاره کرد.

 

پنیرها

رقابت WCA طیف وسیعی از پنیرها را می پذیرد. شرکت کنندگان تنها به پنیرهای لبنی محدود هستند و گزینه های جایگزین غیرلبنی قادر به شرکت در این مسابقه نیستند. تنها پنیرهای تجاری واجد شرایط حضور در این رویداد می باشند، اما هرکدام از آن ها تنها در یک دسته بندی باید شرکت کنند. البته چندین نسخه متفاوت از یک پنیر می توانند به صورت جداگانه بررسی شوند. دسته بندی های اصلی، پنیرها را بر اساس منبع شیر از یکدیگر جدا می کنند که شاخص ترین آن ها شیر بز (مثل پنیر بز)، گوسفند (پنیرهای مانچگو و روکفور)، گاو (پنیرهای چدار، گرویر و گورگونزولا)، مخلوط (پنیر فتا) و بوفالو (پنیر موتزارلا) هستند. برگزارکنندگان رقابت همچنین می توانند پنیر شرکت کننده ای را به دسته متفاوتی انتقال دهند که این موضوع تاثیری در احتمال اعطای جایزه به آن ها نخواهد داشت.

 

برندگان

پیشتر به پیشتازی سوئیس در دوره آخر این مسابقه اشاره کردیم. این کشور در جوایز بهترین پنیرهای جهان در سال 2025 مجموعا 948 شرکت کننده داشت و علاوه بر بهترین پنیر، جوایز بهترین پنیر سوئیسی، بهتری پنیر گرویر و بهترین پنیر شیر خام را هم از آن خود کرد. در سال های 2024 و 2023 هم به ترتیب تولیدکنندگان پنیر نروژی و پرتغالی در مقایسه با پنیرسازان کشورهای دیگر به موفقیت های بیشتری دست یافتند. تولیدکنندگان پنیر فرانسه معمولا در دسته بندی های پنیر نرم و مبتنی بر شیر گوسفند موفق ظاهر می شوند و همین عملکرد را اغلب برای پنیرسازان ایتالیایی در زمینه پنیر پارمزان و پنیرسازان بریتانیایی در زمینه پنیر چدار شاهد هستیم. بیش از 20 کشور جایزه بهترین پنیر مختص خود را در این جشنواره دارند و بنابراین پنیرسازان کشورهایی مثل هند، ژاپن و یونان همواره شانس نسبتا خوبی برای پیروزی در دسته های مختص خود را دارند.