رتبه بندی ادوار جام جهانی | فوتبال | قسمت سوم

سنجش رویدادی مثل جام جهانی به سلیقه شخصی افراد برمی گردد و همانطور که در دو قسمت قبلی مشاهده کردیم، معیارهایی که نویسندگان وبسایت ESPN با استفاده از آن ها ادوار مختلف جام جهانی را رتبه بندی کردند، شاید با نظر بسیاری از هواداران فوتبال تفاوت داشته باشد. تیم ملی آلمان در 4 فینال از 5 دوره ای که در این قسمت به آن ها می پردازیم، حضور داشته که قدرت این کشور در دوره های مختلف جام جهانی را به بهترین شکل ممکن نشان می دهد.

 

11. 2014                         

میزبان: برزیل | فینال: آلمان 1-0 آرژانتین (در وقت های اضافه) | آقای گل: خامس رودریگز از کلمبیا | امتیاز: 30 از 50

این تورنمنت برای هر سلیقه ای چیزی برای ارائه داشت: گل های تماشایی مثل ضربه سر خارق العاده رابین فن پرسی در برد 5-1 هلند مقابل اسپانیا، گل زیرطاقی خامس رودریگز به اروگوئه از پشت محوطه جریمه و کنترل و گل تمام کننده ماریو گوتزه در بازی فینال؛ شگفتی هایی مثل صدرنشینی کاستاریکا با وجود هم‌گروهی با ایتالیا، انگلیس و اروگوئه و حذف اسپانیا در مرحله گروهی بعد از شکست برابر هلند و شیلی؛ جنجال های فروان مثل لگدی که خوان کامیلو زونیگای کلمبیایی به کمر نیمار زد تا تورنمنت این ستاره برزیلی به پایان رسید؛ و شوکه کننده تر از همه، پیروزی 7-1 آلمان مقابل برزیل در بازی نیمه نهایی.

البته جام جهانی 2014 بدون ایراد هم نبود. بازی فینال با وجود نزدیک بودن، جذابیت فراوانی نداشت و رویکرد محتاطانه آلمان و آرژانتین باعث شد تا ظرف 120 دقیقه تنها شاهد 20 شوت باشیم که این موضوع با توجه به حضور لیونل مسی و خط حمله مرگبار آلمان ناامیدکننده بود. خارج از مستطیل سبز هم می توان به رفتار کشور میزبان با کارگران ساختمانی و نقل مکان اجباری هزاران نفر در طول فرایند ساخت ورزشگاه ها اشاره کرد. اما فوتبالی که در طول این رویداد درون ورزشگاه ها بازی شد، این دوره را به یکی از به یادماندنی ترین ادوار اخیر جام جهانی تبدیل کرد.

 

10. 2002

میزبان: کره جنوبی و ژاپن | فینال: برزیل 2-0 آلمان | آقای گل: رونالدو از برزیل | امتیاز: 31 از 50

سنجش درست این دوره سخت است چون در جام جهانی 2002 تعداد زیادی از ستاره های فوتبال آن زمان مثل رونالدو، زین الدین زیدان، پائولو مالدینی، تیری هانری، دیوید بکام و ژاوی حضور داشتند، اما به دلیل شگفتی های تیم های کوچکتر که بعضی از آن ها کاملا سزاوارانه اما بعضی دیگر جنجال برانگیز بودند، خیلی از شانس های برتر قهرمانی خیلی زود با جام وداع کردند تا نتوانیم درخشش این ستارگان را در مراحل پایانی نظاره گر باشیم. سرنوشت زیدان در این تورنمنت کمی متفاوت بود چون مصدومیت او در یک بازی دوستانه پیش از شروع جام باعث شد تا او تنها بتواند در بازی سوم مرحله گروهی به میدان برود و با حذف فرانسه بعد از این بازی، درنهایت چیز خاصی را از او ندیدیم.

اولین شگفتی این جام را سنگال در بازی افتتاحیه با پیروزی 1-0 مقابل همین فرانسه رقم زد. در گروهی که فرانسه و اروگوئه در آن حضور داشتند، دانمارک و سنگال به مرحله حذفی صعود کردند. سنگال با وجود اینکه برای اولین بار به جام جهانی صعود کرده بود، توانست تا مرحله یک چهارم نهایی این مسابقات پیش‌روی کند. از طرف دیگر، ایرلند توانست تا بدون روی کین به مرحله یک شانزدهم برسد؛ روی کین با سرمربی ایرلند و فدراسیون فوتبال این کشور به مشکل برخورده بود و درنتیجه از فهرست تیم ملی ایرلند برای شرکت در این مسابقات خط خورد.

شاید شوکه کننده ترین اتفاق این جام، صعود کره جنوبی میزبان به مرحله نیمه نهایی باشد تا برای اولین بار شاهد حضور تیمی خارج از قاره های اروپا و آمریکا در این مرحله باشیم. البته این تیم از داوری در این رقابت ها سود بسیار زیادی برد. در بازی یک شانزدهم بین کره و ایتالیا، فرانچسکو توتی به شکل بحث برانگیزی از زمین بازی اخراج شد و گل طلایی کاملا سالم دامیانو توماسی مردود اعلام شد تا ایتالیایی ها بازی را 2-1 واگذار کنند. شرایط آنقدر بد بود که رئیس وقت فیفا، سپ بلاتر، بعد از این بازی گفت که فرایند انتخاب داوران برای ادوار بعدی جام جهانی اصلاح خواهد شد. در بازی یک چهارم هم دو گل درست اسپانیا مردود اعلام شد، اما کمک های داوری هم کره جنوبی را قادر نساخت تا جز سه تیم برتر جام جای بگیرد و ابتدا آلمان و سپس ترکیه ترمز پیروزی های بحث برانگیز آن را کشیدند. این جام شگفتی ها، فینالی نه چندان غیرمنتظره میان برزیل و آلمان را به خود دید که با قهرمانی سلسائو به پایان رسید.

 

9. 1950

میزبان: برزیل | فینال: اروگوئه 2-1 برزیل (نکته: این تورنمنت فینال نداشت و این بازی تعیین‌کننده مرحله گروهی دوم بود) | آقای گل: آدمیر از برزیل | امتیاز: 32 از 50

بعد از 12 سال غیبت به دلیل جنگ جهانی دوم، جام جهانی دوباره برگزار شد، اما در این دوره ستاره های زیادی حضور نیافتند. تیم های ملی فوتبال کشورهای متفقین مثل آلمان و ژاپن از شرکت در این مسابقات منع شدند. 3 تیم از 16 تیم تورنمنت، از جمله آرژانتین، قبل از شروع رویداد از این دوره کنار کشیدند. بیشتر کشورهای اروپای شرقی حاضر به شرکت در جام جهانی 1950 نشدند و تیم ملی ایتالیا هم از حادثه سقوط هواپیمای تیم تورینو که منجر به کشته شدن تمام بازیکنان آن شده بود، رنج می برد.

با این وجود، در این دوره شاهد دو مورد از حیرت انگیزترین نتایج تاریخ فوتبال بودیم. یکی از این موارد، برد 1-0 تیم فوتبال آمریکا مقابل انگلیس با گل دقیقه 38 گو جایگنز بود که انگلیس را از این تورنمنت حذف کرد. این پیروزی الهام بخش نگارش کتاب و تولید فیلمی به نام «بهترین بازی زندگی‌شان» (The Game of Their Lives) شد. اما مورد دوم، حتی از این هم حیرت انگیزتر بود. برزیل در مجموع پنج بازی اول خود 21 گل را به ثمر رسانده و تنها 4 بار دروازه خود را بازشده دیده بود. این تیم برای قهرمانی تنها به یک مساوی برابر اروگوئه نیاز داشت. برزیلی ها مقابل 173 هزار و 850 تماشاگر ورزشگاه ماراکانا به مصاف اروگوئه رفتند و در اوایل نیمه دوم از حریف خود پیش افتادند، اما گل های خوان آلبرتو اسکیافینو و آلچدس گیجیا در 25 دقیقه پایانی منجر به پیروزی اروگوئه در این بازی و قهرمانی آن در این تورنمنت برای دومین بار شدند. این بازی در برزیل «تراژدی ماراکانا» نام گرفته و دروازه بان این تیم در این مسابقه، مواسیر باربوسا، تا دهه ها بعد مقصر این شکست شناخته می شد.

 

8. 1974

میزبان: آلمان غربی | فینال: آلمان غربی 2-1 هلند | آقای گل: گژگوش لاتو از لهستان | امتیاز: 33 از 50

با اینکه این تورنمنت به اندازه دوره های دیگر جنجالی نبود، اما عدم صعود تیم های بزرگی مثل انگلیس و اسپانیا و همچنین مکزیک بعنوان پای ثابت این جام در کنار پیدایش سبک بازی «توتال فوتبال» توسط هلند، باعث شد تا با یک جام جهانی خاطره انگیز دیگر مواجه شویم. جام جهانی 1974 اولین دوره ای هم بود که جام فعلی به تیم قهرمان آن اعطا شد؛ تا پیش از این «جام پیروزی» مقلب به «جام ژول ریمه» در اختیار تیم فاتح قرار می گرفت. دلیل این موضوع، رسیدن برزیل به 3 قهرمانی در جام جهانی 1970 بود و فیفا به همین خاطر جام ژول ریمه را به صورت دائمی به این کشور اهدا کرد.

البته شیوه بازی دیدنی و تازه هلندی ها با اینکه تماشاگران را مسحور کرده بود، اما به دلیل عدم قهرمانی آن ها به چیزی تبدیل نشد که همگان این دوره را با آن به یاد بیاورند. شاگردان رینوس میشل بدون پست مشخصی بازی می کردند و جای خالی یک بازیکن را هر بازیکن دیگری می توانست پر کند تا ساختار تیم همواره حفظ شود. بزرگترین بازیکن این تیم یوهان کرایوف بود که بعدها خود به سرمربی بزرگی برای آژاکس و سپس به اسطوره بارسلونا تبدیل شد. تاثیر توتال فوتبال را می توان در سبک بازی تیم های بارسلونا و منچستر سیتی تحت هدایت پپ گواردیولا در دوره مدرن دید. هرج و مرج هلند در تضاد با ساختار منظم آلمان غربی قرار داشت. آلمان غربی با اینکه در گروه خود بعد از آلمان شرقی دوم شده بود، اما بازیکنانش به آب و هوای بد این کشور در این زمان عادت داشتند و درنهایت برای دومین بار کشور خود را فاتح جام جهانی کردند. شاید جالب ترین نتیجه این مسابقات، برد 1-0 آلمان شرقی برابر آلمان غربی در مرحله گروهی باشد.

دفاع مستحکمی که فرانتس بکن‌باوئر رهبری آن را برعهده داشت و مهارت تهاجمی پائول برایتنر و گرد مولر باعث خنثی شدن توتال فوتبال هلند در بازی فینال شد. تا این دوره معمولا برزیل تیم مورد علاقه بیشتر هواداران فوتبال بود، اما در این جام هلند جای برزیل را گرفت و در برآورده کردن انتظارات طرفداران از لحاظ به نمایش گذاشتن فوتبالی ناب و جذاب بسیار موفق بود. گزارش هایی که در زمینه رفتارهای غیرحرفه ای بازیکنان هلند در یک دورهمی لب استخر چند روز قبل از بازی فینال در رسانه های آلمان غربی پخش شد، با وجود اینکه هرگز تایید نشدند، توجهات را تا حدی از بازی منحصر به فرد هلندی ها به سمت حواشی بیرونی منعطف کردند. هلند با سه نایب قهرمانی جام جهانی، رکوردار کسب این عنوان بدون هیچ قهرمانی در این مسابقات است.

 

7. 1966

میزبان: انگلیس | فینال: انگلیس 4-2 آلمان غربی (در وقت های اضافه) | آقای گل: اوزه‌بیو از پرتغال | امتیاز: 34 از 50

مهم ترین جام ورزش فوتبال در سال 1966 بالاخره به کشوری رسید که نسخه مدرن این ورزش را ابداع کرده بود. انگلیس در بازی آغازین خود با اروگوئه به تساوی 0-0 رضایت داد، اما 5 بازی بعدی خود را پیروز شد. تیم ملی فوتبال انگلیس در بازی نیمه نهایی پرتغالی را شکست داد که تا آن بازی در همه دیدارهای تورنمنت پیروز شده بود و فوتبال زیبایی را به نمایش می گذاشت. سرانجام شاهد فینالی در ورزشگاه ومبلی بودیم که در آن چندین بار نتیجه بازی عوض شد. آلمان غربی ابتدا با گل هلموت هالر از حریف خود پیش افتاد، اما سه شیرها با گل های جف هرست و مارتین پیترز به قهرمانی نزدیک شدند. ولفگانگ وبر در دقیقه 89 مسابقه را باری دیگر به تساوی کشاند تا بازی به وقت های اضافه بکشد. هرست که تنها به دلیل مصدومیت جیمی گریوز در بازی فینال فیکس بود، با دو گل دیگر در دقایق 101 و 120 یک هتریک فراموش نشدنی را برای خود ثبت کرد تا تیم ملی کشورش برای اولین و آخرین بار فاتح جام جهانی شود.

جام جهانی 1966 قبل از بازی فینال هم جذابیت های زیادی داشت. اوزه‌بیوی پرتغالی یکی از نوابغ تاریخ فوتبال است که نمایش درخشان او در این جام را می توان گواهی بر این موضوع دانست. او در 6 بازی موفق به زدن 9 گل شد و در کسب بهترین نتیجه پرتغال تا آن زمان در تاریخ جام جهانی نقش به سزایی داشت. بزرگان انگلیس مثل بابی چارلتون و بابی مور هم در اوج دوران ورزشی خود بودند و از طرف دیگر، فرانتس بکن‌باوئر 20 ساله یکی از برترین بازیکنان تورنمنت در اولین دوره حضورش بود.

برزیل بعد از پیروزی در بازی اول خود در جام مقابل بلغارستان، با دو باخت غیرمنتظره برابر مجارستان و پرتغال از این رویداد حذف شد. بازی کلاسیک جام را به راحتی می توان دیدار یک چهارم نهایی میان پرتغال و کره شمالی نامید که در آن طوفان زرد آسیا ابتدا با 3 گل جلو افتاد، اما پرتغالی ها غیرممکن را ممکن کردند و با به ثمر رساندن 5 گل بازی را 5-3 به پایان رساندند. جنجالی ترین رویداد این دوره به بازی فینال و گل سوم انگلیس برمی گردد. بعد از این همه سال همچنان مشخص نیست که آیا شوت هرست به صورت کامل از خط دروازه عبور کرده بود یا خیر.

 

قسمت سوم رتبه بندی ادوار جام جهانی فوتبال به پایان رسید. برای مطالعه دوره های دیگر قسمت های قبلی و بعدی را مطالعه فرمایید.