رتبه بندی ادوار جام جهانی | فوتبال | قسمت دوم

در قسمت گذشته به شیوه امتیازدهی وبسایت ESPN به ادوار مختلف جام جهانی پرداختیم و سپس رده بندی جام های جهانی مختلف را از بدترین آن ها در این مقیاس شروع کردیم. در این قسمت هم این روند را ادامه می دهیم و با پنج جام جهانی دیگر بیشتر آشنا می شویم.

 

15. 1962

میزبان: شیلی | فینال: برزیل 3-1 چکسلواکی | آقایان گل: گارینشا و واوا از برزیل، فلوریان آلبرت از مجارستان، والنتین اویانوف از اتحاد جماهیر شوروی، دراژان یرکوویچ از یوگسلاوی، لیونل سانچز از شیلی | امتیاز: 26 از 50

بازیکنان بزرگ زیادی در این دوره توپ زدند، اما موفق نشدند تا خاطرات خوبی را برای بینندگان رقم بزنند. نسل دهه 1950 ستارگان فوتبال مثل دیدی و نیلتون سانتوس برزیلی، پاکو گنتوی اسپانیایی و فرانس پوشکاش مجارستانی در این دوره شناخته شده بودند و نسل بعدی ستارگان، از جمله پله و گارینشا از برزیل و همچنین بابی مور و بابی چارلتون از انگلیس، به تازگی داشتند مهارت های کم نظیر خود را به جهانیان نشان می دادند. البته گارینشا را باید از بازیکنان دیگر این جام جدا کرد چون او در این رقابت ها با نمایش های درخشان خود هم به یک قهرمان ملی و هم به یکی از بهترین بازیکنان تاریخ فوتبال تبدیل شود که شاید مهم ترین نمایش خیره کننده اش به بازی یک چهارم نهایی برزیل مقابل انگلیس برگردد که سلسائو با 2 گل او در این بازی به پیروزی 3-1 دست یافت. پله در بازی دوم مرحله گروهی مصدوم شده بود و بقیه بازی ها را از دست داد.

بازی فینال برای برزیل راحت نبود. چکسلواکی اولین گل بازی را به ثمر رساند و این دیدار تا 20 دقیقه پایانی هم داشت برابر دنبال می شد، اما برزیلی ها سرانجام با زدن دو گل دیگر برای باری دیگر قهرمان جام جهانی شدند. البته این جام جهانی بیشتر بخاطر «نبرد سانتیاگو» شناخته می شود که در این دیدار خشونت آمیز که با برتری 2-0 شیلی برابر ایتالیا به پایان رسید، افسران پلیس چندین بار وارد میدان شدند؛ این بازی الهام بخش خلق سیستم کارت زرد و قرمز شد. در این تورنمنت گل های بسیار کمی زده شد و به دلیل زلزله معروف والدیویا در سال 1960 همه بازی ها تنها در 4 ورزشگاه برگزار شدند. فاصله زیاد اروپا تا شیلی هم باعث شد تا هواداران زیادی از نزدیک بازی ها را تماشا نکنند.

 

15. 1990

میزبان: ایتالیا | فینال: آلمان غربی 1-0 آرژانتین | آقای گل: سالواتوره اسکیلاچی از ایتالیا | امتیاز: 26 از 50

روی کاغذ این تورنمنت بسیار جذاب به نظر می رسد. ستاره های بزرگی مثل روبرتو باجو، فرانکو بارزی و پائولو مالدینی از ایتالیا، رود گولیت و مارکو فان باستن از هلند، لوتار ماتیوس از آلمان غربی، روماریو از برزیل و بزرگتر از همه، دیگو مارادونا از آرژانتین در این رقابت ها به میدان رفتند. در فینال دو تیم بزرگ آلمان غربی و آرژانتین با یکدیگر پیکار کردند و هر دو بازی نیمه نهایی میان آلمان غربی و انگلیس از یک سو و آرژانتین و ایتالیا از سوی دیگر به ضربات پنالتی کشیده شده بود. شاید یکی از شگفت انگیزترین اتفاقات این دوره به صعود کامرون تا مرحله یک چهارم و درخشش مهاجم 38 ساله آن، روژه میلا، برگردد؛ کامرون در بازی یک چهارم مقابل انگلیس هم شانس پیروزی داشت. البته رسیدن جمهوری ایرلند به مرحله یک چهارم هم بهترین نتیجه تیم ملی این کشور در ادوار متفاوت جام جهانی بود.

یکی از اتفاقات جنجالی این رویداد به قبل از برگزاری و مرحله صعود به آن مربوط است. در سال 1989 شیلی به مصاف برزیل رفت که این بازی با نتیجه 1-0 تا دقیقه 70 به نفع برزیل در حال پیگیری بود. در این زمان یک هوادار برزیلی فشفشه ای را به زمین پرتاب کرد و دروازه بان شیلی، روبرتو روخاس، خود را به زمین انداخت و با سری زخمی از زمین بیرون برده شد. بازیکنان شیلی حاضر به ادامه بازی نشدند و بازی ناتمام به پایان رسید، اما تحقیقات فیفا نشان داد که روخاس تیغی را در دستکش خود پنهان کرده و با آن به خود آسیب زده بود و درنتیجه مصدومیتش ربطی به فشفشه نداشت. فیفا برزیل را 2-0 برنده اعلام کرد و شیلی را از حضور در جام جهانی 1994 هم منع نمود. روخاس به همراه سرمربی و دکتر تیم ملی شیلی هم به صورت مادام العمر از فعالیت حرفه ای در فوتبال منع شدند. مکزیک به دلیل استفاده از 4 بازیکن بالای 20 سال در تیم زیر 20 سال خود هم از فوتبال المپیک 1988 و جام جهانی 1990 کنار گذاشته شد که نتیجه این موضوع، صعود آمریکا به جام جهانی فوتبال برای اولین بار در 40 سال بود.

البته هر کس که بازی های جام جهانی 1990 را تماشا کرده باشد، با فوتبال زشت آن دوره آشناست. وقت کشی های فراوان به نتایج 0-0 و 1-0 زیادی در این مسابقات انجامیدند و فیفا به دلیل اتفاقاتی که در این جام افتاد، قانونی را در سال 1992 تصویب کرد که بر اساس آن اگر بازیکن با پا به دروازه بان پاس رو به عقب دهد، دروازه بان دیگر حق دست زدن به توپ را ندارد. بازی فینال هم بدون حاشیه نبود. در دقیقه 65 پدرو مونسون آرژانتینی پس از تمارض یورگن کلینزمن با کارت قرمز از زمین مسابقه اخراج شد تا آلمان غربی درنهایت در دقیقه 85 با گل آندریاس برمه از روی نقطه پنالتی پیروز دیدار شود. البته با اخراج گوستاوو دتزوتی در دقیقه 87 آرژانتین واپسین دقایق بازی را 9 نفره دنبال کرد که این اخراج برخلاف اخراج پیشین کاملا به حق بود.

 

14. 2010

میزبان: آفریقای جنوبی | فینال: اسپانیا 1-0 هلند (در وقت های اضافه) | آقای گل: دیگو فورلان از اروگوئه، توماس مولر از آلمان، وسلی اسنایدر از هلند و داوید ویا از اسپانیا | امتیاز: 27 از 50

اسپانیا از سال 2008 تا 2012 موفق ترین دوره فوتبالی خود را تجربه کرد و با کسب دو جام ملت های اروپا و جام جهانی 2010 برترین تیم ملی فوتبال این دوره بود. متاسفانه بازی های جام جهانی 2010 آنچنان جذاب نبودند و برنده 12 دیدار از 16 بازی مراحل حذفی با اختلاف یک گل و یا در ضربات پنالتی مشخص شد. از به یاد ماندنی ترین اتفاقات این تورنمنت می توان به دفع توپ با دست توسط لوئیس سوارز در دقایق پایانی وقت های اضافه بازی یک چهارم دو تیم اروگوئه و غنا اشاره کرد. سوارز از بازی اخراج شد، اما «آساموا جیان» موفق نشد تا از روی نقطه پنالتی تیمش را پیش بیندازد. جیان در در ضربات پنالتی اولین پنالتی غنا را گل کرد، اما اروگوئه پیروز این دیدار بود. پیروزی 2-1 هلند مقابل برزیل، حذف پاراگوئه با گل دقیقه 83 داوید ویا و شکست تحقیرآمیز انگلیس مقابل آلمان با نتیجه 4-0 از دیگر رویدادهای قابل توجه این جام بودند.

این جام علاوه بر خطای هند سوارز حواشی دیگری هم داشت که شوت فرانک لمپارد در بازی مرحله یک شانزدهم انگلیس مقابل آلمان یکی از آن ها بود. توپی که لمپارد شوت کرده بود، از خط دروازه مانوئل نویر گذشت، اما داور ضربه او را گل حساب نکرد. فرانسه یکی از بدترین نتایج خود در ادوار اخیر را در این دوره به ثبت رساند. فدراسیون فوتبال این کشور نیکولاس آنلکا را بعد از درگیری با سرمربی این تیم، ریمون دومنک، به خانه فرستاد؛ امری که عدم تمرین کل تیم فرانسه و سپس حذف پاتریس اورا از جایگاه کاپیتانی را به دنبال داشت. فرانسه در مرحله گروهی حتی به آفریقای جنوبی میزبان هم باخت و با تنها یک امتیاز در قعر گروه A کار خود را به پایان رساند. پیروزی سوئیس مقابل اسپانیا در مرحله گروهی هم یکی دیگر از شگفتی های این دوره محسوب می شود،‌ اما این موضوع جلوی قهرمانی لاروخا را نگرفت.

فینال جام جهانی 2010 نوید یک بازی مهیج را می داد، اما هلند سعی در تبدیل کردن آن به یک بازی فوتبال آمریکایی را داشت. نارنجی پوشان 28 خطا را مرتکب شدند و 8 کارت زرد را دریافت کردند. نکته عجیب این بازی عدم اخراج نایجل دی یانگ پس از ضربه لگدی بود که بر سینه ژابی آلونسو در نیمه اول زد. جان هیتینگا از هلند در دقیقه 109 اخراج شد و 7 دقیقه بعد آندرس اینیستا تک گل این بازی را به ثمر رساند تا اسپانیا به آخرین قهرمان جدید جام جهانی تا به حال تبدیل شود.

 

13. 1958

میزبان: سوئد | فینال: برزیل 3-1 سوئد | آقای گل: ژوست فونتن از فرانسه | امتیاز: 28 از 50

این اولین جام جهانی بود که پله در آن حضور داشت و بخاطر همین شاید انتظار برود که در رتبه بالاتری قرار بگیرد. گارینشا، واوا و پله خط حمله برزیل را تشکیل می دادند و برای اولین بار تیم ملی این کشور را قهرمان این مسابقات کردند. برزیل در تابستان 1958 در سوئد بهترین بازی ها را به نمایش گذاشت و با اختلاف بهترین تیم این رویداد بود. ستاره های جوانی که پیشتر به آن ها اشاره شد، در کنار بازیکنان مسن تری چون نیلتون سانتوس به کابوس رقبای خود تبدیل شدند. سلسائو نقش مثبت برنامه ریزی حرفه ای بر نتیجه پیکار روی مستطیل سبز را هم به همگان نشان داد: سرمربی برزیل، ویسنته فئولا، پرسنل پرتعدادی، از جمله یک دندانپزشک و روان شناس ورزشی، را با خود به استکهلم آورد. دکتر تیم مسئول انتخاب بهترین مقر برای برزیل در حین برگزاری مسابقات بود و او جایی را انتخاب کرد که در فاصله مناسبی از شهرهای میزبان و بهترین اماکن تمرینی موجود قرار داشت.

لو یاشین که پنج سال بعد از این مسابقات به اولین و آخرین دروازه بان برنده توپ طلا تبدیل شد، هم در این مسابقات درخشید و شهرت جهانی یافت. ریموند کوپا از فرانسه بخاطر بازی های فوق العاده اش در این تورنمنت به علاوه درخشش در تیم باشگاهی خود، رئال مادرید، توپ طلای 1958 را از آن خود کرد. بابی چارلتون که در آن زمان در منچستر توپ می زد، یکی از بازماندگان فاجعه هوایی مونیخ در 6 فوریه 1958 بود، اما با وجود زخمی و شوکه شدن در این حادثه، در این دوره از جام جهانی حاضر شد. در پایان باید از ناندور هیدگ‌کوتی هم نام ببریم که ستون تیم طلایی مجارستان بود. با وجود همه این ستارگان، هیچ تیمی توانایی مقابله با برزیل را نداشت و سلسائو بدون حتی یک گل خورده با سه پیروزی از مرحله گروهی صعود کرد و پس از برتری خفیف 1-0 مقابل ولز در بازی یک چهارم، در هر دو بازی نیمه نهایی و فینال مقابل فرانسه و سوئد 5 گل را وارد دروازه حریفان خود کرد. ژوست فونتن فرانسوی در 6 بازی خود در این تورنمنت 13 گل را به ثمر رساند؛ رکوردی که همچنان پابرجاست.

 

12. 1954

میزبان: سوئیس | فینال: آلمان غربی 3-2 مجارستان | آقای گل: شاندور کوچیش از مجارستان | امتیاز: 29 از 50

بعد از کنسل شدن دوره های 1942 و 1946 جام جهانی به دلیل جنگ جهانی دوم و شرکت نکردن چند تیم مهم در دوره 1950، در جام جهانی 1954 شاهد رقابت بزرگترین رقابت فوتبال ملی تا آن زمان بودیم. برزیل به دنبال اولین قهرمانی خود بود، اروگوئه بعنوان مدافع عنوان قهرمانی همچنان تیمی خطرناک به حساب می آمد و تیم های ملی قاره اروپا با ستاره های فراوان راهی سوئیس شدند. مجارستان این جام را شاید بتوان بهترین تیم ملی تاریخ نامید، اما این تیم از کسب عنوان قهرمانی بازماند. ستاره های آتی باشگاه رئال مادرید همچون فرانس پوشکاش و ریموند کوپا در این مسابقات نزدیک به اوج دوران بازی خود بودند و نیلتون سانتوس و دیدی برزیلی هم در اولین جام جهانی خود شرکت کردند. در هر دیدار این تورنمنت به صورت میانگین 5.4 گل زده شد که بیشتر از هر جام جهانی دیگری است؛ خود تیم ملی مجارستان به تنهایی در هر بازی 5.4 گل را به ثمر رساند.

یکی از بزرگترین شگفتی های تاریخ جام جهانی به نام «معجزه برن» در این دوره رقم خورد. مجارستان در مرحله گروهی آلمان غربی را با نتیجه 8-3 درهم کوبیده بود و دیدار فینال هم تکرار همین بازی بود. پوشکاک و زولتان تسیبور در همان 8 دقیقه اول فینال مجارستان را با دو گل از حریف خود پیش انداختند، اما آلمان ها در دقیقه هجدهم بازی را به تساوی کشاندند. در پایان این هلموت ران بود که با گل دقیقه 84 خود کامبک آلمان غربی را تکمیل کرد. چند لحظه بعد از این گل نزدیک بود که پوشکاک بازی را دوباره به تساوی بکشاند، اما گل او آفساید گرفته شد که بر اساس تصاویر تلویزیونی موجود با قاطعیت نمی توان درستی این تصمیم را تایید کرد. مقامات مجارستانی از این نتیجه بسیار عصبانی شدند و آلمانی ها را به دوپینگ متهم نمودند چون آن ها در اواخر بازی با شرایط جسمانی بسیار بهتری بازی را دنبال می کردند. قبل از معجزه برن هم شاهد «نبرد برن» بودیم: پس از پایان این دیدار که با برتری 4-2 مجارستان مقابل برزیل به پایان رسید، بازیکنان عصبانی سلسائو به رختکن مجارستان هجوم بردند تا درگیری حین بازی را ادامه دهند.

 

قسمت دوم رتبه بندی ادوار جام جهانی فوتبال به پایان رسید. برای مطالعه دوره های دیگر قسمت های قبلی و بعدی را مطالعه فرمایید.