پیرترین تمساح جهان | هنری | کروکودیل | مرکز حفاظت کراک ورلد | آفریقای جنوبی

«تمساح های نیل» (Nile crocodiles) از مخوف ترین شکارچیان آفریقا هستند و و به اندازه بسیار بزرگ، قدرت فراوان و مخفکاری خود شناخته می شوند. این شکارچیان راس هرم غذایی، در زیستگاه های آب شیرین آفریقای جنوب صحرا می زیستند. این تمساح ها بین 4 تا 5 متر طول دارند و وزن بعضی از آن ها به 750 کیلوگرم هم می رسد که یک و نیم برابر بیشتر از یک پیانوی گرند است. رژیم غذایی آن ها طیف وسیعی از شکارها را شامل می شود؛ از ماهی و پرنده گرفته تا پستاندارانی به بزرگی بزآهو و بوفالو.

فک های نیرومند و دندان های قوی این تمساح، آن را به شکارچی هولناکی تبدیل می کنند. این کروکودیل ها به دلیل ذات تهاجمی خود بر دل موجودات دیگر ترس می اندازند و بدون تحریک شدن هم به انسان ها حمله می کنند. تمساح های نیل تا سن 70 سالگی هم در حیات وحش می توانند عمر کنند و در اسارت احتمال دارد که طول عمر بیشتری داشته باشند. یکی از نمونه های شگفت انگیز طول عمر بالای تمساحان در اسارت، «هنری» (Henry) است. هنری که در «مرکز حفاظت کراک‌ورلد» (Crocworld Conservation Center) در شهر «اسکاتبورگ» (Scottburgh) آفریقای جنوبی می زیستد، پیرترین تمساح شناخته شده جهان به حساب می آید.

 

تمساحی با بیش از 10 هزار بچه

هنری که در سال 1900 به دنیا آمده بود، در 16 دسامبر 2025 به سن 125 سالگی خواهد رسید. او ابتدا در دلتای اوکاوانگوی کشور بوتسوانا در سال 1985 به اسارت درآمد چون به صورت مکرر به دنبال شکار احشام و کودکان بود. خشونتی که هنری از خود به خرج می داد، باعث شده بود تا او در میان مردم محلی به بدنامی برسد، اما این موضوع در تضاد کامل با طرز رفتار آرامش در اسارت در کراک‌ورلد قرار دارد.

او از زمان انتقالش به این مرکز حفاظت، پدر بیش از 10 هزار بچه تمساح که تمساح های ماده متعددی در طرف دیگر معادله تولید مثل شان بوده اند. پیری باعث کاهش ظرفیت تولید مثل هنری نشده تا ما شاهد یک جنبه شگفت انگیز از زیست شناسی تمساحان باشیم: برخلاف خیلی از جانورانی که قابلیت های تولید مثل شان با افزایش سن رو به زوال می رود، تمساحان در بیشتر طول عمر خود قابلیت باروری دارند. توان بالای هنری در این زمینه نه تنها نشان دهنده استقامت تمساح های نیل است، بلکه قدرت ژنتیکی خود او را هم نشان می دهد.

عمر بیش از 100 سال هنری را می توان به بهینگی سوخت و ساز نسبت داد؛ کروکودیل ها خون سرد هستند و درنتیجه برای تنظیم دمای بدن شان به منابع خارجی گرما اتکا می کنند. این ویژگی به آن ها اجازه می دهد تا انرژی خود را حفظ کنند و بتوانند بازه های زمانی طولانی تری را بدون غذا دوام بیاورند. کروکودیل های نیل در طبیعت می توانند چندین ماه را بدون خوردن غذا زنده بمانند چون در این زمان از ذخیره های چربی خود بهره می برند. هنری با اینکه در اسارت خورد و خوراک خوبی دارد، اما همچنان از این قابلیت ذخیره انرژی سود می برد و بدون شک این موضوع به طول عمر بالایش کمک کرده است.

 

تکامل کروکودیل ها

راز زیست طولانی هنری به دوره کرتاسه برمی گردد که در آن اجدادش با دایناسورها همزیستی داشتند. با اینکه رویدادهای انقراض انبوه باعث از بین رفتن دایناسورها و سایر گونه های ما قبل تاریخ شد، سازگاری تمساح ها با محیط های گوناگون و روش های شکار بهینه آن ها باعث رشدشان شده. کروکودیل ها سیستم ایمنی فوق العاده ای دارند؛ خواص ضد باکتری خون شان به آن ها در بقا در آب های راکد پر از باکتری که در آن ها می زیستند، کمک می کند. حتی جنگیدن با تمساح های دیگر که در حیات وحش امری متدوال است، باعث نمی شود تا آن ها عفونت پیدا کنند. سیستم ایمنی قوی این تمساح ها در این زمینه و امید به زندگی بالایشان در محیط های نامساعد نقش مهمی دارد.

هنری مثل خویشاوندان وحشی اش از سازوکار دفاعی طبیعی پیشرفته ای بهره می برد که به او اجازه می دهد تا از آسیب ها و بیماری هایی که تاثیر بدی روی حیوانات دیگر می گذارند، بهبود پیدا کند. تمساح های نیل سازگاری حسی بی نظیری هم دارند. هنری گیرنده های فشار اختصاصی به نام «اندام های حسی پوششی» روی پوستش دارد. این گیرنده ها به او اجازه می دهند تا کوچکترین تغییر فشار آب را تشخیص دهد و حتی در تاریکی کامل حرکات شکار یا شکارچی را حس کند.

 

میراث هنری

هنری سالانه هزاران بازدیدکننده را به مرکز حفاظت کراک‌ورلد جذب می کند. میراث هنری فقط به طول عمر بالایش خلاصه نمی شود و این میراث شامل ارزش آموزشی زندگی اش هم می شود. دانشمندان و محققان از طریق این تمساح زیست شناسی پیری در خزندگان را مطالعه کرده اند و به درک بهتری از این گونه ها رسیده اند. داستان هنری به مردم عادی این فرصت را می دهد تا درباره حفافظت و اهمیت حفظ گونه جانوری اطلاعات کسب کنند که با متعادل نگه داشتن جمعیت ماهیان و گیاه خواران نقش مهمی در اکوسیستم های خود دارند. تمساح های نیل در معرض خطر انقراض نیستند، اما با نابودی زیستگاه، شکار و خطرات ناشی از برخورد با انسان روبرو می باشند. نقش کراک‌ورلد در افزایش آگاهی نسبت به این گونه از طریق معروف ترین نماینده آن، از این موضوع اطمینان حاصل می کند که نسل های آینده اهمیت حفظ کروکودیل های نیل و زیستگاه هایشان را به خوبی درک کنند.